SERIKALI YAKABIDHIWA MITAMBO KUKABILI UHARIBIFU TABAKA LA OZONI

Naibu Katibu Mkuu (Mazingira) Ofisi ya Makamu wa Rais Balozi Baraka Luvanda akikabidhiwa mitambo mitambo mitatu ya utambuzi wa kemikali zinazotumika kwenye viyoyozi na majokofu kutoka kwa Mwakilishi Mkazi wa Shirika la Maendeleo ya Viwanda la Umoja wa Mataifa (UNIDO) Bi. Lorence Ansermet katika hafla iliyofanyika Ofisi ndogo ya Makamu wa Rais jijini Dar es Salaam Mei 28, 2026.

Naibu Katibu Mkuu (Mazingira) Ofisi ya Makamu wa Rais Balozi Baraka Luvanda akikabidhi mitambo mitambo mitatu ya utambuzi wa kemikali zinazotumika kwenye viyoyozi na majokofu kwa Mkufunzi kutoka Chuo cha Mafunzo ya Amali cha Mkokotoni Zanzibar Bw. Haji Khamis Haji iliyotolewa na Shirika la Maendeleo ya Viwanda la Umoja wa Mataifa (UNIDO) Bi. Lorence Ansermet katika hafla iliyofanyika Ofisi ndogo ya Makamu wa Rais jijini Dar es Salaam Mei 28, 2026.

Naibu Katibu Mkuu (Mazingira) Ofisi ya Makamu wa Rais Balozi Baraka Luvanda (kulia) na Mwakilishi Mkazi wa Shirika la Maendeleo ya Viwanda la Umoja wa Mataifa (UNIDO) Bi. Lorence Ansermet wakimsikiliza Mkufunzi kutoka Wakala wa Mafunzo ya Elimu ya Uvuvi Bagamoyo (FETA) Mhandisi Goodluck Lulagora wakati akitoa maelezo kuhusu namba mitambo utambuzi wa kemikali zinazotumika kwenye viyoyozi na majokofu inavyofanya kazi wakati wa hafla ya makabidhiano iliyofanyika Ofisi ndogo ya Makamu wa Rais jijini Dar es Salaam Mei 28, 2026.

Naibu Katibu Mkuu (Mazingira) Ofisi ya Makamu wa Rais Balozi Baraka Luvanda (kulia) akzungumza na Mwakilishi Mkazi wa Shirika la Maendeleo ya Viwanda la Umoja wa Mataifa (UNIDO) Bi. Lorence Ansermet katika hafla ya makabidhiano ya mitambo mitambo mitatu ya utambuzi wa kemikali zinazotumika kwenye viyoyozi na majokofu iliyofanyika Ofisi ndogo ya Makamu wa Rais jijini Dar es Salaam Mei 28, 2026.

Naibu Katibu Mkuu (Mazingira) Ofisi ya Makamu wa Rais Balozi Baraka Luvanda (wa tatu kushoto) na Mwakilishi Mkazi wa Shirika la Maendeleo ya Viwanda la Umoja wa Mataifa (UNIDO) Bi. Lorence Ansermet kwakiwa katika picha ya pamoja na wataalamu kutoka Ofisi ya Makamu wa Rais na wakufunzi kutoka vyuo wakufaika wa mitambo mitambo mitatu ya utambuzi wa kemikali zinazotumika kwenye viyoyozi na majokofu baada ya hafla ya mabadhiano iliyofanyika katika Ofisi ndogo ya Makamu wa Rais jijini Dar es Salaam Mei 28, 2026.

*****************

Naibu Katibu Mkuu (Mazingira) Ofisi ya Makamu wa Rais Balozi Baraka Luvanda amepokea mitambo mitatu ya utambuzi wa kemikali zinazotumika kwenye viyoyozi na majokofu pamoja na mitambo ya kusafisha kusafisha kemikali hizo na kuzichakata kwa ajili ya matumizi bila kutegemea kuagiza nje nchi.
 
Mitambo hiyo imetolewa na Shirika la Maendeleo ya Viwanda la Umoja wa Mataifa (UNIDO) kupitia kwa Mwakilishi Mkazi wa Bi. Lorence Ansermet katika Ofisi ndogo ya Makamu wa Rais jijini Dar es Salaam leo Mei 28, 2026.
 
Hatua hiyo ni mojawapo ya jitihada za Serikali za kulinda mazingira ambapo mitambo hiyo itatumika katika uvunaji, uchakataji na kutumia tena badala ya kuziachia kwenda kuharibu tabaka la ozoni.
 
Mitambo hiyo itakabidhiwa katika Chuo Kikuu cha Sayansi na Teknolojia Mbeya (MUST), Chuo cha Mafunzo ya Amali cha Mkokotoni, Zanzibar pamoja na Wakala ya Elimu na Mafunzo ya Uvuvi (FETA) Bagayamo, Pwani.
 
Akizungumza mara baada ya kupokea mitambo hiyo, Balozi Luvanda alisema tukio hilo linaonesha dhamira endelevu ya Serikali ya Jamhuri ya Muungano wa Tanzania na washirika wake katika kuimarisha elimu ya ufundi, ufundi, utunzaji wa mazingira na maendeleo endelevu ya viwanda.
 
Alisema vifaa vilivyokabidhiwa si mashine tu bali ni uwekezaji katika maarifa, ukuzaji ujuzi, uvumbuzi, na mustakabali wa mafundi na wataalamu wetu wachanga, hivyo alitoa wito kwa wanufaika wavitunze ili vidumu kwa muda mrefu.
 
Kwa upande wake Mwakilishi Mkazi wa UNIDO Bi. Lorence alisema hatua hiyo ni matokeo ya Tanzania kujiunga na Mkataba wa Vienna wa Ulinzi wa Tabaka la Ozoni na Itifaki ya Montreal kuhusu vitu vinavyopunguza Tabaka la Ozoni tangu mwaka 1993.
 
Alisema mitambo hiyo itasaidia katika kukabiliana na mabadiliko ya tabianchi ambayo husababisha joto kali katika uso wa duniani kutokana na kuharibiwa kwa tabaka la ozoni.
 
Bi. Lorence aliongeza UNIDO na Ofisi ya Makamu wa Rais zitaendelea kushirikiana ili kuongeza ufanisi katika kukabiliana na mabadiliko ya tabianchi kwa kuendelea kutoa mafunzo kwa mafundi mchundo wa majokofu na viyoyozi.
 
Akitoa maelezo ya awali Mkurugenzi Msaidizi wa Mazingira Ofisi ya Makamu wa Rais Bw. Thomas Chali alisema Jamhuri ya Muungano wa Tanzania ni miongoni mwa nchi zinazotekeleza mpango wa kudhibiti kemikali zinazoharibifu tabaka la ozoni aina ya hydrochlorofluorocarbons ifikapo mwaka 2030.
 
Bw. Chali alisema kuwa UNIDO imekuwa na mchango mkubwa katika utekelezaji wa mpango wa kuondosha kemikali hizo utoaji wa vifaa vya kuudumia majokofu na viyoyozi pamoja na programu za kujenga uwezo na mafunzo ya kiufundi.
 
Alisema Tanzania imekuwa Mshirika wa Mkataba wa Vienna wa Kulinda Tabaka la Ozoni na Itifaki ya Montreal juu ya Vitu Vinavyoharibu Tabaka la Ozoni tangu Aprili 1993.
 
Vifaa vya Kupunguza Uharibifu wa Ozoni (ODS) vinatumika katika sekta mbalimbali, hasa katika huduma za majokofu na viyoyozi. Ofisi ya Makamu wa Rais ni kiungo cha kitaifa na mamlaka yenye uwezo wa utekelezaji wa mikataba hii ya kimataifa nchini.
 
 
 
 
 
 
 
 

MAKAMU WA RAIS AKISHIRIKI IBADA YA KUMUAGA BI SUZANA MAGUFULI

Makamu wa Rais wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania Mhe.  Balozi Dkt. Emmanuel Nchimbi amewasili katika Viwanja vya Kilimani Wilayani Chato Mkoani Geita, ambapo anaungana na waombolezaji mbalimbali kushiriki Ibada ya kumuaga na kumuombea Marehemu Bi. Suzana Ngolo Magufuli ambaye ni Mama wa aliyekuwa Rais wa Awamu ya Tano wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania Hayati Dkt. John Pombe Magufuli, inayofanyika leo tarehe 29 Mei 2026.

JAJI MWAMBEGELE AWAPA NENO MAKARANI WA UCHAGUZI ISIMANI

Mwenyekiti wa Tume Huru ya Taifa ya Uchaguzi, Jaji wa Mahakama ya Rufaa  Mhe.Jacobs Mwambegele akizungumza wakati alipotembelea mafunzo ya siku moja kwa Makarani  waogozaji Wapiga Kura katika Jimbo la Isimani yaliyofanyika katika Shule Sekondari Ufundi Ifunda mkoani Iringa ikiwa ni sehemu ya maandalizi ya Uchaguzi huo utakaofanyika Jumatatu ya Juni 1, 2026.

Mwenyekiti wa Tume Huru ya Taifa ya Uchaguzi, Jaji wa Mahakama ya Rufaa  Mhe.Jacobs Mwambegele akizungumza wakati alipotembelea mafunzo ya siku moja kwa Makarani  waogozaji Wapiga Kura katika Jimbo la Isimani yaliyofanyika katika Shule Sekondari Ufundi Ifunda mkoani Iringa ikiwa ni sehemu ya maandalizi ya Uchaguzi huo utakaofanyika Jumatatu ya Juni 1, 2026.

Mwenyekiti wa Tume Huru ya Taifa ya Uchaguzi, Jaji wa Mahakama ya Rufaa  Mhe.Jacobs Mwambegele amewataka watendaji wa uchaguzi ambao ni Makarani waongozaji Wapiga kura kufanya kazi yao kwa kufuata Sheria, Kanuni na utaratibu wakati wa uchaguzi Mdogo wa Ubunge katika Jimbo la Isimani Mkoani Iringa na Kata 12 za Tanzania Bara.

Jaji Mwambegele ameyasema hayo wakati akitembelea mafunzo ya siku moja kwa Makarani hao waogozaji katika Jimbo la Isimani yaliyofanyika katika Shule Sekondari Ufundi Ifunda mkoani Iringa ikiwa ni sehemu ya maandalizi ya Uchaguzi huo utakaofanyika Jumatatu ya Juni 1, 2026.

Jaji Mwambegele pia amewasisistiza  watendaji hao kuishi kwenye viapo vyao wakati wa utekelezaji majukumu yao ya Uchaguzi ili kujiepusha na upendeleo wa aina yoyote.

Kwa upande wake mwenyekiti wa Mafunzo hayo ya Makarani Waongozaji Wapiga Kura Vituoni Bw. Baraka Matonya amemuhakikishia Mwenyekiti wa Tume Huru ya Taifa ya Uchaguzi kwamba watafuata sheria, kanuni, miongozo na maelekezo ya Tume wakati wote wa Utekelezaji wa majukumu yao ya Uchaguzi .

Naye Msimamizi wa Uchaguzi wa Jimbo la Isimani,Bi. Caroline Otieno amesema maandalizi ya uchaguzi  huo Mdogo wa Jimbo hilo, yamekamilika kwa asilimia 100 ambapo vifaa vyote vimepokelewa.

Uchaguzi huo utafanyika sambamba na uchaguzi mdogo katika kata 12 za Tanzania Bara ambazo ni Mzimuni iliyopo Manispaa ya Kinondoni; Zongomera, Manispaa ya Kahama; Itilo, Halmashauri ya Mji wa Nzega; Ketare, Halmashauri ya Mji wa Tarime na Nyumbigwa, Halmashauri ya Mji wa Kasulu.

Nyingine ni kata ya Kala iliyoko Halmashauri ya Wilaya ya Nkasi; Ziba, Halmashauri ya Wilaya Igunga; Kamsisi, Halmashauri ya Wilaya ya Mlele; Nyamugali, Halmashauri ya wilaya ya Buhigwe; Namasakata Halmashauri ya Wilaya ya Tunduru; Bwongera, Halmashauri ya Wilaya ya Chato na Kibiti Halmashauri ya Wilaya ya Kibiti.

Sehemu ya washiriki wa mafunzo hayo wakimsikiliza Mwenyekiti wa Tume.

Mratibu wa Uchaguzi Mkoa wa Iringa  Bi. Nuru Sovella akizungumza wakati wa mafunzo hayo. 

Sehemu ya washiriki wa mafunzo hayo wakimsikiliza Mwenyekiti wa Tume.

Sehemu ya washiriki wa mafunzo hayo wakimsikiliza Mwenyekiti wa Tume.

Msimamizi wa Uchaguzi wa Jimbo la Isimani,Bi. Caroline Otieno akizungumza na kusema kua maandalizi ya uchaguzi  huo Mdogo wa Jimbo hilo, yamekamilika kwa asilimia 100 ambapo vifaa vyote vimepokelewa.

TRC YAINGIZA FORD RANGER NA MERCEDES BENZ UNIMOG ZENYE TEKNOLOJIA YA LASER KUKAGUA SGR

Ununuzi wa magari ya Ford Ranger na Mercedes Benz Unimog yanayotimia teknolojia ya laser uliofanywa na Shirika la Reli Tanzania (TRC) unaashiria hatua kubwa katika kuimarisha usalama wa reli ya kiwango cha kimataifa (SGR).

Magari hayo, yaliyoboreshwa kuwa magari maalum ya Hi-Rail, yatatumika kukagua na kufuatilia reli ya Standard Gauge Railway (SGR) huku yakitumia mifumo ya kisasa ya laser kubaini hitilafu za reli na vihatarishi mbalimbali kwa haraka na kwa usahihi zaidi kuliko njia za kawaida za ukaguzi.

Ford Ranger Magari haya yana uwezo mkubwa wa kufanya kazi kwa haraka na uimara wa hali ya juu aidha yanaweza kubadilika kwa urahisi kutoka barabarani kwenda kwenye reli, hivyo kuwa bora kwa doria za kawaida na majibu ya haraka pale changamoto zinapotokea.

Mercedes-Benz Unimog Ni gari lenye nguvu kubwa linaloweza kufanya kazi katika maeneo magumu, kubeba vifaa na kusaidia shughuli ngumu za ukaguzi wa reli.

Maboresho maalum Magari yote yamefungwa vifaa maalum vya magurudumu ya reli, na hivyo kuyawezesha kufanya kazi barabarani na kwenye reli kwa urahisi.

Kwanza, ni majibu ya haraka: wakaguzi wanaweza kufika maeneo yenye changamoto kwa haraka zaidi, jambo linalopunguza muda wa kusimama kwa huduma na kuongeza usalama wa wasafiri.

Pili, Ukaguzi mpana: Magari haya yana uwezo wa kufanya doria katika maeneo marefu ya reli, ikiwemo maeneo ya mbali na yenye mazingira magumu kufikika.

Teknolojia ya laser Mfumo wa laser uliopo kwenye magari hayo unachunguza hali ya reli kwa kupima usahihi wa njia, kubaini shida yoyote katika reli ambavyo haviwezi kuonekana kwa macho ya kawaida.

Kuimarisha Usalama Kubaini mapema hitilafu kunasaidia kuzuia ajali, kulinda abiria na kuhakikisha huduma za reli zinaendelea kwa ufanisi.

Teknolojia ya Laser katika ukaguzi wa reli ni nini?

Mifumo ya ukaguzi wa laser hutumia miale maalum yenye usahihi mkubwa kupima hali ya reli na ubora wa uso wa njia.

Usahihi Laser zina uwezo wa kubaini hata hitilafu ndogo sana katika mpangilio wa reli.

Kasi: Teknolojia hii huwezesha ufuatiliaji wa moja kwa moja wakati gari linaendelea kutembea kwenye reli.

Matumizi: Hutumika kubaini nyufa, maeneo yenye udongo dhaifu na hata kufuatilia mifumo ya umeme wa juu wa reli.

“Haya siyo magari ya usafiri pekee, bali ni macho yetu kwenye reli,” amesema mkaguzi wa njia wa TRC, Manyama Mazula.

Kwa upande wao, wasafiri wameeleza kuongezeka kwa imani kuhusu usalama wa safari za reli. “kujua kuwa TRC inaweza kubaini matatizo kabla hayajatokea kunatufanya tujisikie salama zaidi,” alisema Akwilina Msangi, ambaye ni msafiri wa mara kwa mara wa SGR.

Msafiri mwingine aliyetambulika kwa jina la Zuberi Mkwama, amelipongeza Shirika la Reli Tanzania (TRC) kwa kununua magari hayo, akisema yataendelea kuhakikisha usalama wa abiria pamoja na mizigo.

Uwekezaji huu unaonyesha dhamira ya TRC katika kuendelea kuboresha na kuifanya reli kuwa ya kisasa  kwa kuunganisha magari ya kisasa pamoja na teknolojia ya laser katika ukaguzi wa reli, Tanzania inaendelea kuendana na viwango vya kimataifa vya usalama wa reli.

Hatua hii itahakikisha reli ya SGR kutoka Dar es Salaam hadi Dodoma inaendelea kuwa mhimili salama na wa kuaminika wa usafiri wa Taifa.

MTWARA YAFUNGUA FURSA MPYA KATIKA SEKTA YA CHUMVI

Mtwara

Mkoa wa Mtwara umeendelea kujidhihirisha kuwa kitovu muhimu cha uwekezaji katika sekta ya chumvi kutokana na uwepo wa fukwe zinazofaa kwa uzalishaji, maboresho ya mazingira ya biashara na ongezeko la uzalishaji linalofikia takribani tani 90 kwa majaruba manne katika baadhi ya maeneo ya uzalishaji.

Kutokana na hatua hiyo, wachimbaji na wazalishaji wa chumvi wameanza kunufaika na fursa mpya za kiuchumi kupitia kuongezeka kwa uzalishaji, ajira na upanuzi wa maeneo ya uzalishaji.

Akizungumza katika mahojiano maalum, Afisa Madini Mkazi wa Mkoa wa Mtwara, Winnifrida Mrema, amesema sekta ya chumvi mkoani humo inaendelea kukua kwa kasi kutokana na kuimarika kwa shughuli za uzalishaji pamoja na matumizi ya teknolojia za kisasa katika uchakataji wa chumvi.

Amesema maboresho hayo yanalenga kuongeza ubora wa chumvi kwa matumizi ya majumbani, viwandani na mifugo, huku yakichochea ajira kwa wananchi wa maeneo yanayozunguka mashamba ya chumvi.

“Mtwara ina mazingira rafiki kwa uzalishaji wa chumvi na Serikali inaendelea kuhamasisha uwekezaji katika sekta hii ili kuongeza mapato kwa wananchi na taifa kwa ujumla,” amesema Mrema.

Katika Kijiji cha Mnete, Kata ya Nalingu Halmashauri ya Mtwara Vijijini, msimamizi wa mashamba ya chumvi, Salum Amani, amesema mashamba hayo yanamilikiwa na Zamda Khatibu na yana leseni mbili za uvunaji chumvi pamoja na majaruba 24 yanayotumika kwa uzalishaji.

Amesema kwa sasa wanaendelea na shughuli za usafishaji wa majaruba baada ya msimu wa mvua ili kuruhusu maji ya chumvi kuingia tayari kwa uzalishaji mpya.

Kwa mujibu wa Salum, uzalishaji wa chumvi hutegemea hali ya hewa, ambapo jua kali huwezesha chumvi kukauka ndani ya siku 30, huku hali ya baridi ikifanya mchakato huo kuchukua hadi siku 40.

“Kwa kawaida majaruba manne huzalisha takribani tani 90 za chumvi kwa msimu mmoja, huku shughuli hizi zikitoa ajira kwa wafanyakazi tisa katika eneo hili,” amesema.

Kwa upande wake, Mwenyekiti wa Chama cha Wazalishaji Chumvi Mkoa wa Mtwara na  Mwenyekiti wa Kamati ya Chumvi kupitia  FEMATA, Khalfan Nassoro, amesema kupunguzwa kwa gharama ya ada ya pango ya leseni za chumvi  kutoka Shilingi 45,000 hadi Shilingi 20,000 kumeongeza uwezo wa wazalishaji kupanua maeneo ya uzalishaji.

Amesema hatua hiyo imeongeza matumaini kwa wawekezaji na wachimbaji wadogo, huku akisisitiza kuwa mazingira bora ya uwekezaji yataifanya Mtwara kuwa kitovu kikuu cha uzalishaji wa chumvi nchini.

Nassoro amesema pia ukuaji wa sekta hiyo unaweza kuchochea ujenzi wa viwanda vya kuongeza thamani ya chumvi na hivyo kuongeza mchango wa sekta hiyo katika uchumi wa taifa.

MTWARA YATANUA FURSA ZA MADINI, MAPATO YA SERIKALI YAPANDA MARA NNE

Mtwara

Mkoa wa Mtwara umeendelea kujidhihirisha kama kitovu muhimu cha uwekezaji wa madini nchini kutokana na uwepo wa rasilimali nyingi za madini ya viwandani, vito na madini mkakati, huku mapato ya Serikali kupitia sekta hiyo yakiongezeka kwa kasi katika kipindi cha miaka mitatu iliyopita.

Afisa Madini Mkazi wa Mkoa wa Mtwara, Winnifrida Mrema, amesema mkoa huo unafahamika zaidi kwa uwepo wa madini ya chokaa yanayotumika kuzalisha saruji katika Kiwanda cha Saruji cha Dangote, jambo linalochangia kukuza uchumi wa mkoa na kuimarisha shughuli za viwanda nchini.

Amesema Mkoa wa Mtwara pia una utajiri wa madini mengine ya viwandani yakiwemo chuma, shaba, kinywe, ulanga pamoja na madini ya mchanga mzito (heavy mineral sands), ambayo ni miongoni mwa madini mkakati yanayohitajika kwa kiwango kikubwa duniani katika utengenezaji wa teknolojia mbalimbali ikiwemo magari ya umeme.

Aidha, amesema Bandari ya Mtwara imeendelea kuwa kiungo muhimu cha biashara na usafirishaji wa madini na bidhaa za viwandani, ambapo hutumika kusafirisha saruji ya Dangote kwenda Zanzibar na Visiwa vya Comoro, sambamba na usafirishaji wa makaa ya mawe kutoka mikoa ya Ruvuma na Njombe kuelekea masoko ya China, India na Dubai.

Kwa upande wa uwekezaji, Mrema amesema Mkoa wa Mtwara una fursa kubwa katika uchimbaji na uchakataji wa madini ya dhahabu, shaba pamoja na vito, hususan green garnet, huku akiwahimiza wawekezaji wa ndani na nje ya nchi kutumia fursa hizo kuwekeza katika sekta ya madini.

Pia amesema Serikali inaendelea kuwahamasisha wawekezaji kushirikiana na wachimbaji wadogo wa madini ya viwandani, dhahabu na vito kwa kuwapatia mitaji, mafunzo na msaada wa kitaalam ili kuongeza uzalishaji na kuboresha shughuli zao za uchimbaji.

Akizungumzia mapato ya Serikali, Mrema amesema makusanyo kupitia sekta ya madini mkoani humo yameongezeka kutoka shilingi bilioni 1.85 mwaka 2021/22 hadi shilingi bilioni 5.95 mwaka 2023/24, kabla ya kufikia shilingi bilioni 7.55 mwaka 2024/25, hatua inayoonesha ukuaji mkubwa wa sekta hiyo na mchango wake katika uchumi wa taifa.

Naye Fundi Sanifu Madini kutoka Ofisi ya Afisa Madini Mkazi wa Mkoa wa Mtwara, Nurah Juma, amesema madini ya ujenzi kama mawe na kokoto yanayochimbwa katika kijiji cha Chipite wilayani Masasi yameendelea kuwa mhimili muhimu wa utekelezaji wa miradi ya maendeleo katika mikoa ya Mtwara na Lindi.

Amesema kokoto zinazozalishwa katika eneo hilo zinatumika katika ujenzi wa barabara, majengo, upanuzi wa Bandari ya Mtwara na viwanja vya ndege, pamoja na ujenzi wa Bandari mpya ya Kisiwa Mgao, hali inayochangia upatikanaji wa vifaa vya ujenzi vyenye ubora na kuchochea maendeleo ya kiuchumi katika ukanda wa kusini.

PAULINA GEKUL AMBURUZA MTOTO KORTINI, MAHAKAMA YASIMAMISHA KESI

Na Mwandishi Wetu

BABATI — Mahakama ya Mwanzo Wilaya ya Babati mkoani Manyara imesitisha kusikiliza kesi ya jinai namba 291 ya mwaka 2026 iliyofunguliwa na aliyekuwa Mbunge wa Babati Mjini, Paulina Gekul, inayomkabili Brayton Lucas (17), baada ya kujiridhisha kuwa mshtakiwa huyo ni mtoto mwenye umri wa chini ya miaka 18 na hivyo shauri hilo linapaswa kusikilizwa katika Mahakama ya Watoto kwa mujibu wa sheria.

Uamuzi huo ulitolewa baada ya Wakili wa upande wa utetezi, Thadei Lister, kuiomba mahakama kujiridhisha kuhusu umri wa mshtakiwa kwa kuwasilisha nyaraka mbalimbali ikiwemo cheti cha kuzaliwa kilichoonesha kuwa Brayton alizaliwa Novemba 12, 2008 na kwa sasa ana umri wa miaka 17 na miezi sita, tofauti na taarifa zilizokuwa katika hati ya mashtaka zilizomtaja kuwa na miaka 19.

Katika shauri hilo, Paulina Gekul alidai kuwa Brayton Lucas, ambaye alikuwa akichunga mifugo yake, alihusika katika wizi wa mbuzi 15 wenye thamani ya shilingi milioni tatu, kosa linalodaiwa kufanyika chini ya kifungu cha 268 cha sheria ya wizi wa mifugo. Kesi hiyo ilikuwa na jumla ya watuhumiwa watatu.

Mahakama pia ilielezwa kuwa mtoto huyo alikuwa amechanganywa katika shauri moja na watuhumiwa watu wazima, jambo ambalo upande wa utetezi ulidai ni kinyume na sheria zinazolinda haki za mtoto.

 Baada ya kupitia nyaraka zilizowasilishwa, Hakimu Mkazi wa Mahakama ya Mwanzo Babati, Ahmed Mgodo, alisema mahakama imejiridhisha kuwa Brayton Lucas ni mtoto na hivyo haina mamlaka ya kuendelea kusikiliza kesi hiyo. Kutokana na uamuzi huo, mahakama ilisimamisha shauri hilo dhidi ya mshtakiwa huyo na kuagiza polisi kuandaa hati mpya ya mashtaka kwa mujibu wa sheria zinazohusu watoto.

Brayton Lucas alipatiwa dhamana huku washtakiwa wawili wengine wakiendelea kushikiliwa. Wakili Thadei Lister amesema wako tayari kuendelea kumtetea mtoto huyo iwapo atafikishwa katika Mahakama ya Watoto.

Akizungumza nje ya mahakama, Wakili Thadei alisema Brayton ni mwanafunzi wa kidato cha nne ambaye alitoweka akiwa Wilaya ya Arumeru mkoani Arusha na wazazi wake walikuwa wakimtafuta kwa kipindi cha miezi mitatu kabla ya kupata taarifa kuwa amekamatwa Babati kwa tuhuma za wizi.

Mama mzazi wa Brayton alisema mtoto wake alitakiwa kuwa shuleni baada ya kumaliza kidato cha nne na tayari alikuwa amepangiwa shule, lakini aliondoka nyumbani bila kutoa taarifa na baada ya juhudi za muda mrefu za kumtafuta walipata taarifa kuwa alikuwa Babati akifanya kazi.

Wakati huo huo, Diwani wa Kata ya Maruvango Wilaya ya Arumeru Mashariki, Digna Nassari, amesema taarifa za kupotea kwa mtoto huyo zilikuwa zimetolewa polisi miezi mitatu kabla ya kufunguliwa kesi dhidi yake na Paulina Gekul.

Aidha, Digna amesema Brayton ni miongoni mwa watoto 16 kutoka kata hiyo waliotoroka shule, huku akisisitiza umuhimu wa jamii kushirikiana kuhakikisha watoto wanarudi katika mfumo wa elimu na kupata ulinzi unaostahili

REA YAANDIKA HISTORIA LUDEWA

Nkanda - Ludewa

Serikali kupitia Wakala wa Nishati Vijijni (REA), unaendelea kutekeleza miradi mbalimbali pamoja na kuwasimamia kwa karibu wakandarasi wote waliopewa na watakaopewa zabuni ya kutekeleza miradi ili kuhakikisha kuwa miradi hiyo inakamilika kwa wakati na kwa ubora uliopangwa ili iweze kuwanufaisha wananchi.

Hayo yamebainishwa leo Mei 25, 2026 na Wajumbe wa Bodi ya Nishati Vijijini (REB), wakati wa hafla ya kukagua miradi, kutembelea na kuwasha umeme kitongoji cha Nkanda kilichopo wilaya ya Ludewa mkoani Njombe mradi uliokuwa unatekelezwa na Suma Jkt Electric Company Ltd. 

Mha. Ahmed Chinemba amesema kuwa, mradi wa kupeleka umeme katika vitongoji vya mwambao wilayani Ludewa unatekelezwa na mkandarasi M/S SUMAJKT ELECTRIC COMPANY LTD kwa gharama ya zaidi ya shilingi bilioni 3.2 ili wananchi wa mwambao wapate huduma ya umeme. 

"Mradi huu umelenga kuongeza shughuli za kiuchumi kwa wananchi wa kitongoji cha nkanda ukiwa na chachu ya kutoa fursa za kibiashara kwa kuongeza thamani ya mazao ya uvuvi, kurahisiha upatikanaji wa huduma za kijamii na uwekezaji wa viwanda vidogo vidogo kama mashine za kusaga, mashine za kuchana mbao pamoja na mashine za kuchomelea," Amesema Mha.  Chinemba.

Kwa upande wake, Naibu Mkurugenzi Mtendaji wa Suma JKT Brigedia Jenerali Shija Lupi, ameishukuru REA kwa kuwapatia kazi hiyo ya kufikisha umeme katika maeneo ya mwambao kikiwemo kitongoji hicho cha Nkanda ambapo kazi imekamilika kwa ubora. 

"Sisi Suma JKT tumefanisha kufikisha umeme kwenye mazingira magumu kama haya ambayo yalikuwa na changamoto nyingi lakini tumefanikiwa na sasa tunaona matunda yake, " Amesema Brigedia Jenerali Lupi.

Akizungumza kwa niaba ya Mkurugenzi Mkuu, Mha. Deogratius Nagu amesema katika kitongoji cha Nkanda takribani shilingi milioni 450 zimetolewa na Serikali kupitia REA ili kufikisha huduma ya umeme katika kitongoji hicho. 

Aidha, amewataka wananchi wa Nkanda kuchangamkia fursa ya uwepo wa umeme kwa kuhakikisha wanafanya wiring katika nyumba zao na kuunganisha umeme kwa wingi ili wanufaike na umeme huo katika kitongoji chao.

Naye, Mwakilishi wa Mbunge wa Jimbo hilo Bw. Stanslaus Gowele amesema ujio wa umeme maeneo ya mwambao yanakwenda kuongeza chachu ya Maendeleo kiuchumi na kijamii kwa wananchi hao.

Wakizungumza kwa nyakati tofauti, baadhi ya wanufaika wa mradi huo wameeleza namna ambavyo Mradi huo umekuwa mkombozi kwao.

MADINI YABADILISHA MAISHA RUANGWA, WACHIMBAJI WATOKA ‘BUKU BUKU’ HADI MIRADI YA MAENDELEO

LINDI

Wilaya  ya Ruangwa mkoani Lindi imeendelea kushuhudia mageuzi makubwa ya kiuchumi na kijamii kufuatia kuongezeka kwa shughuli za uchimbaji madini katika Mgodi wa Namungo unaomilikiwa na kampuni ya Elianje Limited, huku wachimbaji wadogo na wananchi wa maeneo yanayouzunguka mgodi huo wakinufaika kupitia ajira, biashara na utekelezaji wa miradi mbalimbali ya maendeleo.

Ukuaji wa shughuli za uchimbaji katika mgodi huo umechangia kuboresha huduma za maji, elimu, afya na miundombinu, hali iliyobadili maisha ya wananchi ambao miaka michache iliyopita walikabiliwa na changamoto kubwa za kiuchumi na kijamii.

Akizungumza kwa niaba ya Afisa Madini Mkazi wa Lindi, Mhandisi Dickson Joram amesema hali ya wachimbaji na wananchi wa Namungo imebadilika kwa kiwango kikubwa ikilinganishwa na mwaka 2019 alipowasili katika eneo hilo.

Amesema wakati huo shughuli za uchimbaji zilikuwa katika kiwango cha chini, huku wachimbaji wengi wakitumia njia duni za uzalishaji na kushindwa kumudu mahitaji muhimu ya kila siku.

“Wachimbaji wengi walikuwa wanapitia kipindi kigumu sana. Ulipowatembelea ilibidi wakati mwingine uwaachie fedha za chakula au kuwasaidia mahitaji muhimu. Lakini leo Namungo imebadilika kwa kiasi kikubwa; wananchi wanajitegemea na wanaendesha shughuli kubwa kupitia sekta ya madini,” amesema.

Kwa upande wake, Afisa Uhusiano wa kampuni ya Elianje Limited, Joseph Shayo amesema kampuni hiyo ilianza shughuli za utafiti na uchimbaji mwaka 2020 na tangu wakati huo imekuwa ikihakikisha jamii inayouzunguka mgodi inanufaika moja kwa moja kupitia utekelezaji wa miradi ya kijamii.

Amesema kampuni imefanikiwa kuchimba visima na kusambaza maji katika Kijiji cha Tongwe na Kitongoji cha Namungo, huku maboresho ya huduma hiyo yakiendelea katika maeneo yenye changamoto ya upatikanaji wa maji safi na salama.

Mbali na huduma ya maji, amesema kampuni imejenga shule ya awali, kuboresha madarasa, kujenga vyoo vya kisasa pamoja na kushiriki katika ujenzi wa shule ya msingi katika Kitongoji cha Namungo ili kupunguza adha ya watoto kutembea umbali mrefu kufuata huduma za elimu.

Shayo amesema mgodi huo pia umechangia uboreshaji wa barabara zinazounganisha vijiji na kata jirani sambamba na kusaidia shule mbalimbali kwa kutoa vifaa vya elimu ikiwemo kompyuta na mashine za uchapishaji.

Naye Mwenyekiti wa Kijiji cha Chingumbwa, Kata ya Mbekenyela wilayani Ruangwa, Abdallah Manjakali amesema uwepo wa mgodi huo umefungua fursa nyingi za ajira, biashara na huduma za kijamii ambazo hapo awali zilikuwa changamoto kubwa kwa wananchi.

“Leo wananchi wengi wanapata kipato na maisha yameimarika. Pia kampuni imenunua gari la wagonjwa linalowahudumia wananchi bure wakati wa dharura bila kuchangishwa fedha yoyote,” amesema.

Manjakali ameongeza kuwa ushirikiano uliopo kati ya mgodi na vijiji vinavyouzunguka unapaswa kuwa mfano kwa wawekezaji wengine wa sekta ya madini, huku akizitaka kampuni zenye leseni ambazo bado hazijaanza uzalishaji kuharakisha uwekezaji ili wananchi waweze kunufaika na rasilimali zilizopo katika maeneo yao.